أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني
45
تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )
سخن كه گفت معذور داشت و بروايتى ديگر گفت كه : وى را از مسجد بيرون كنيد ، مردم دست به پشت وى باز مىنهادند و مىانداختند و او باز پس مينگريست و در رسول ( ص ) نگاه ميكرد تا باشد كه بر وى رحمت كند ، چون بدر مسجد رسيد رسول ( ص ) فرمود كه : باز آريد ؛ باز آوردند ، گفت : توبه كن ؛ حاطب توبه كرد خداى تعالى آيت فرستاد و گفت : اى آنكسانى كه ايمان آوردهايد و خداى و رسول ( ص ) را باور داشته و تصديق كرده دشمنان مرا و دشمنان خود را بدوست مگيريد و با ايشان دوستى مكنيد ؛ با دشمن خدا و دشمن خود دوستى نتوان كرد ، شما القاء محبّت و مودّت ميكنيد با ايشان و حال آنست كه ايشان كافر شدند به آنچه بشما آمد بحقّ يعنى قرآن ، ايشان رسول ( ص ) را و شما را بيرون كردند از مكّه و بيرون ميكنند ؛ براى آنكه بخداى كه پروردگار شماست ايمان ميآوريد اگر شما بيرون آمدهايد از مكّه براى جهاد كردن در راه من كه خداى شماام و براى طلب كردن رضا و خشنودى من ؛ با دشمنان من دوستى مكنيد و ايشان را بدوست خود مگيريد شما پنهان ميگردانيد دوستى خود را با ايشان ، و شما را چه سود كند پنهان كردن دوستى و حال آنست كه من دانندهترم به آنچه شما پنهان كرديد و به آنچه شما آن را آشكارا كرديد دانم نهانيهاى شما ؛ و رسول خود را بر آن اطّلاع دهم ، شما را از اسرار فايدهء نباشد ، مكنيد كه هر كه اين فعل كند از راستى راه گم شده باشد . [ سوره الممتحنة ( 60 ) : آيات 2 تا 3 ] إِنْ يَثْقَفُوكُمْ يَكُونُوا لَكُمْ أَعْداءً وَ يَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ وَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالسُّوءِ وَ وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ ( 2 ) لَنْ تَنْفَعَكُمْ أَرْحامُكُمْ وَ لا أَوْلادُكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ يَفْصِلُ بَيْنَكُمْ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ( 3 ) حقّ تعالى بيان حالت كافران مىكند با مؤمنان و ميگويد : ايشان دشمن شمااند ؛ و دشمن دين هرگز دوست نگردد ، اگر ايشان شما را بيابند و بر شما ظفر يابند دشمن خاصّ شما باشند قصد شما كنند و دستها و زبانهاى خود بر شما بگسترانند ببدى ، به زبان دشنام دهند و بدست آهنگ كشتن شما كنند ، و ايشان دوست دارند